Tiểu Sử Phi Đoàn Thần Ưng 116

 TIỂU SỬ PHI ĐOÀN THẦN ƯNG 116

 

                                     KQ:NGUYỄN VIẾT TRƯỜNG

Trong chương trình phát triển và hiện đại hoá KQVN, để đáp ứng  nhu cầu yểm trợ cho lực lượng diện địa của QLVNCH, một số đơn vị KQ tác chiến đã được  thành lập trong số đó có Phi đoàn 116 Quan sát, vào năm 1964.

Phi đoàn 116 được thành lập vào năm 1964 và tạm thời đồn trú tại Căn cứ Nha Trang để tiếp nhận phi cơ, huấn luyện xác định hành quân cho các phi hành đoàn bổ sung từ các Phi Đoàn QS 110, 112, và 114 và các phi hành đoàn vừa tốt nghiệp. 

Phi đoàn 116 là phi đoàn đầu tiên được trang bị U17ngoài O1 và được di chuyển về căn cứ KQ Bình Thủy khi phi trường Trà Nóc Cần Thơ hoàn thành xây dựng, trực thuộc Liên Đoàn 74 Tác chiến / Không Đoàn 74 Chiến Thuật vào năm 1965.

Những cánh chim đầu đàn của Phi Đoàn:

 

Niên trưởng Nguyễn phúc Tửng (Chỉ huy trưởng 1964-1965)

Niên trưởng Bùi quang Kinh (Chỉ huy trưởng  1965-1967)

Niên trưởng Mai đức Hường (XLTV Chỉ huy trưởng 1967-1968)

Niên trưởng Nguyễn văn Chín (Chỉ huy trưởng 1968-1969)

 Niên trưởng Nguyễn đức Gia ( Phi đoàntrưởng 1969- 1974)

 

Niên trưởng Bùi thanh Sử (Phi đoàn trưởng 1974 -1975)

Nhiệm vụ:

Cung cấp các phi vụ hành quân Không Quân Chiến Thuật yểm trợ cho các đơn vị diện địa QLVNCH và lực lượng lãnh thổ địa phương (Địa phương quân, Nghĩa quân) trong xứ mạng tiêu diệt Cộng Sản, bảo vệ lãnh thổ, tài sản và sinh mạng của người dân VN.

Đặc biệt vào năm 1973, Phi đoàn 116 được Bộ Tư Lệnh KQ chỉ thị làm Phi đoàn huấn luyện bay tập cho các SVSQ/KQ trước khi họ chính thức được chuyển sang học bay trực thăng .

Khu Vực hoạt động:

Khu vực hoạt động của Phi Đoàn nằm trong Khu Vực hoạt động của KĐ74CT và sau nầy là SĐ4KQ:

-1/ Khu vực trách nhiệm chính là lãnh thổ của 16 tỉnh miền Tây thuộc vùng Bốn Chiến Thuật và các Sư Đoàn Bộ Binh và Địa phương quân thuộc Quân đoàn 4 & Quân Khu 4.

-2./ Trong nhiệm vụ tổng trừ bị của SĐ4KQ, Phi đoàn 116 được điều động tăng phái cho các hành quân đặc biệt ngoài lãnh thổ như cuộc Hành Quân sang Kampuchia vào năm 1970-1971, cuộc hành quân Hạ Lào Lam Sơn 719, cuộc hành quân giải toả An Lộc mùa hè đỏ lửa năm 1972 v.v…

Các Phi vụ hành quân của Phi đoàn vẫn là nhiệm vụ của một Phi đoàn Quan Sát yểm trợ tác chiến cụ thể như:

-Bay hộ tống, bao vùng cho các đơn vị diện địa

-Hộ tống các đoàn xe quân sự, các đoàn tàu Hải quân sông ngòi

-Quan sát thám thính, tìm cứu,

-Các phi vụ yểm trợ hỏa lực:

A/ Điều chỉnh pháo binh,

B/ Phi vụ điều không tiền tuyến (FAC), hướng dẩn các phi vụ khu trục hỏa lực tiếp cận

-Tâm lý chiến ( thả truyền đơn, phóng thanh), liên lạc hành quân,

-Ngoài ra phi đoàn còn đảm trách các liên lạc Không Quân (ALO), các biệt đội quan sát  KQ đồn trú tại lãnh thổ các Tiểu Khu.

Phi đoàn trang bị các loại máy bay:

 L19 (O1) và U17

Nhân viên Phi hành:

Gồm các Sỉ quan  Hoa tiêu và các Sỉ quan Quan sát Viên

Các nhân viên nầy được huấn luyện  tại trường Phi hành thuộc TTHLKQ trong nước và tại Hoa Kỳ.

Thành phần sỉ quan này có nguồn gốc khác nhau như:

- Từ dân sự do Không Quân tuyển mộ

- Từ trường Sĩ quan Võ bị Quốc gia Đà lạt,

- Từ  trường Sĩ quan trừ bị Bộ binh Thủ đức

Nhiều Hoa tiêu được thuyên chuyển về phi đoàn có back ground huấn luyện khác nhau tại Hoa Kỳ (có chỉ số khu trục, vận tải…Sau đó khi có nhu cầu họ được đưa về phục vụ lại chuyên ngành như KQ Vĩnh Anh, KQ Phạm văn Huệ…về Khu trục, hay KQ Chu Trấn Phương về Vận Tải C130…)

Một số hoa tiêu đã đươc chọn biệt phái qua bay các loại phi cơ chuyên chở hành khách nhỏ (Cessna) cho Air Việt Nam ( KQ Huỳnh tô Huệ, KQ Đỗ ngọc Ẩn, v..v..)

 Đặc biệt niên trưởng Nguyễn Phúc Tửng đươc chọn sang bay loại phi cơ hành khách lớn đường hàng không quốc tế cho Air Viet Nam (Boeing 727)

Quan sát viên KQ được huấn luyện tại Nha Trang

Một số từ Binh chủng Pháo Binh/ Bộ binh được tuyển sang.

Một số SVSQ/KQ được tuyển chọn bay loại Trực thăng hoặc Khu trục ở Hoa Kỳ, vì lý do kỹ thuật hoặc sức khỏe trong khi huấn luyện, đã được chuyển ngành về Việt Nam học QSV,

Cũng có một số SVSQ/KQ còn ở TTHLKQ/NT gặp tài khóa QSV đã được theo học ngành này. 

Những  QSV sau một thời gian phục vụ trong ngành, hội đủ điều kiện  chuyển ngành đã được xuyên huấn sang học Hoa tiêu (mang 02 chỉ số.)

Hội ngộ PĐ116

Những thành quả của Phi đoàn trong thời gian tích đạt được:

1/ Giải nhất ngành Quan sát về đơn vị lập nhiều chiến công (1968)

Chiến sĩ xuất sắc lập nhiều chiến công đoạt nhiểu giải thưởng gồm:

 Nguyễn viết Trường, Nguyễn ngọc Di, Lê văn Sùng, Nguyễn ngọc Trung ..v..v..

2/ Giải an toàn phi hành ( có giờ bay cao nhưng ít tai nạn)

3/ Phần thưởng đặc biệt của Tổng thống cho Phi đoàn 116 năm 1969 (do chính Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu trao tận tay cho Chỉ huy trưởng Phi đoàn lúc bấy giờ là Niên Trưởng Nguyễn văn Chín)

4/ Phi đoàn được tuyên dương công trạng nhiều lần và hiệu kỳ Phi đoàn được mang dây biểu chương  màu vàng. 

5 /Phi đoàn 116 đoạt kỷ lục thăng cấp ( năm 1968 trong đợt 2 Tết Mậu Thân) trong Không đoàn 74.

6/ Phi đoàn đã tiên phong trong chương trình VN hóa chiến tranh tại vùng đồng bằng Cửu Long qua chương trình  VICTOR F.A.C

Trong  nhiệm vụ thay thế cho F.A.C của Không Lực Hoa Kỳ trên vùng trời của Việt Nam Cộng Hòa, qua đó, họ đã hướng dẫn các phi vụ hỏa lực tiếp cận của Không Quân  Hoa Kỳ và Hải Quân Hoa Kỳ  xuất phát từ các phi trường trong lãnh thổ Việt Nam và từ hàng không mẫu hạm ngoài khơi Việt Nam.

Chương trình huấn luyện được chia làm 02 giai đoạn:

Giai đoạn thứ nhất: Hướng dẫn Phi Cơ Phản Lực Hoa Kỳ Ban Ngày

Huấn luyện tại Phi Trường Kiến Hòa trên loại Phi cơ O1 của Hoa Kỳ và do huấn luyện viên Hoa Kỳ chỉ dẫn.

Giai đoạn thứ hai: Hướng dẫn Phi cơ Phản Lực Hoa Kỳ Ban Đêm

Huấn luyện tại Phi Trường Trà Nóc trên loại Phi cơ O2 của Hoa Kỳ, và do huấn luyện viên Hoa Kỳ chỉ dẫn.

Mãn khóa học, các Hoa Tiêu đặc biệt,(là Quan sát Viên sau khi học xong khóa Cải Luyện Hoa Tiêu) mang 02 chỉ số và họ có thể một mình hoạt động trong mọi Phi Vụ được cấp trên trao phó.

( Báo Quân Đội Hoa Kỳ “Star and Stripes” đã viết bài phóng sự và đánh giá cao chương trình nầy của Phi Đoàn).  

Bộ tư lệnh KQ đã công nhận sự thành công của chương trình này, và gửi các Phi đoàn Quan sát các nơi về nghiên cứu và áp dụng.

Phi đoàn 116 là một Phi đoàn luôn có tinh thần đoàn kết, thể hiện đúng phương châm của Quân chủng Không Quân:

“Không bỏ anh em, không bỏ bạn bè”

Hội ngộ PĐ116

Sau năm 1975, dù  không còn “Tung mây lướt gió” nhưng Phi Đoàn vẫn thường xuyên tổ chức các sinh hoạt họp mặt ở Hải ngoại  cũng như trong nước.

 Phi đoàn 116 vẫn luôn là chỗ dựa tinh thần cho những cánh chim Thần ưng…

Chương trình hỗ trợ cho anh em Thần Ưng và gia đình còn kẹt nơi quê nhà vẫn là trọng tâm của Phi đoàn.

Những buổi hợp mặt hội ngộ của Phi Đoàn luôn có sự hiện diện của đa số các thành viên trong Phi đoàn từ cấp bậc Chỉ huy cũ, đến các Sĩ quan và các anh em Hạ sĩ quan, Binh sĩ.của Phi đoàn.

Các Đặc San Phi đoàn 116 đã được ra mắt với sự đóng góp của mọi thành phần nhân sự của Phi Đoàn.

Ngày Sinh Nhật của Phi đoàn 116 Thần Ưng là ngày: “ 25 tháng 11” vẫn luôn được các cánh chim Thần Ưng nhớ tới.

(Nhạc bản “Bài ca Phi đoàn 116” sáng tác chung của Lê Vũ và Nguyễn Viết Trường đã ra đời để hát trong các buổi họp mặt này)

Ý NGHĨA CỦA LOGO PHI ĐOÀN 116

Niên trưởng Mai đức Hường trong cuộc điện đàm (Lúc 10giờ sáng ngày 17 tháng 07 năm 2008 ) với người viết, đã cho biết như sau về ý nghĩa của Logo Phi Đoàn 116:

1/ Màu vàng và đỏ: tượng trưng cho giống nòi “ Máu đỏ da vàng”

2/ Màu đỏ bao trùm logo còn có ý nghĩa “tấn công” dũng mãnh, thể  hiện tinh thần chiến đấu của Phi đoàn 116.

3/ Màu trắng tượng trưng cho lòng quảng đại, chính trực của những  thành viên trong Phi Đoàn

4/ 04 vì sao tượng trưng cho 04 Phi đoàn được thành lập vào thời điểm này ( PĐ110,PĐ 112,PĐ114,PĐ116) Ngôi sao gần chữ 116  nhất chính là Phi đoàn 116

5/ Ó đen tượng trưng cho Phi Đoàn Thần Ưng, đang há miệng, trợn mắt,  xù lông sẵn sàng tấn công tiêu diệt lũ bạo tàn VC. 

Niên trưởng Mai đức Hường từng là Xử Lý Thường Vụ Chỉ Huy Trưởng Phi đoàn 116 vào những năm 1967-1968.

Vào thời điểm niên trưởng đã sáng tác Logo này cho Phi đoàn, niên trưởng giữ chức vụ Trưởng phòng Hành Quân PĐ 116

Thần ưng: Nguyễn Viết Trường soạn thảo với sự sửa chữa và góp ý của:

1/ Niên trưởng Nguyễn phúc Tửng

2/ Niên trưởng Mai đức Hường

3/ Niên trưởng Nguyễn văn Chín

4/ Niên trưởng Nguyễn đức Gia

5/ Niên trưởng Bùi thanh Sử

6/ KQ Lê phước Khương

7/ KQ Lê văn Sùng

8/ KQ Trần Phước Huynh

Xin ghi chú thêm về DANH XƯNG:

-Chỉ Huy Trưởng Phi Đoàn:

 (Từ lúc thành lâp KQ, cấp chỉ huy Phi Đoàn độc lập  được gọi là Chỉ Huy Trưởng Phi Đoàn - chỉ huy bao gồm Hành Quân, Kỹ Thuật và Hành Chánh Nhân Viên).  

- Khi thành lập Không Đoàn Chiến Thuật, các Phi đoàn được sát nhập vào Liên đoàn Tác chiến, người đứng đầu Phi đoàn vẫn được gọi là CHT, tuy nhiên phần Hành chánh và Nhân Viên thì sáp nhập vào Liên Đoàn Yểm Cứ, phần Kỹ thuật chỉ còn anh em kỹ thuật cấp Phi đạo và các Phi cơ cơ  hữu (phần Kỹ thuật sửa chữa cấp Phi đoàn  thì nhập vào Liên đoàn Kỹ Thuật)

-Phi đoàn Trưởng Phi Đoàn:

- Khi thành lập Sư đoàn Không Quân, cấp Không đoàn Chiến thuật không còn quyền chỉ huy trực tiếp đơn vị Yểm cứ và Kỹ thuật nữa (tất cả chỉ huy từ Sư Đoàn, do đó được gọi là Tư Lệnh Sư Đoàn) mà chỉ có các Phi đoàn trực thuộc (nên chỉ được gọi là Không Đoàn Trưởng).

Các Phi đoàn cũng vậy, các Phi cơ của Phi đoàn và toàn thể chuyên viên kỹ thuật đều tập trung vào Liên Đoàn Kỹ Thuật trực thuộc Không Đoàn Kỹ Thuật. Các Phi đoàn chỉ còn chỉ huy  các Sĩ quan Phi hành thôi.  Do đó chỉ được gọi là Phi đoàn Trưởng Phi Đoàn.

Hội ngộ PĐ116

 Hội ngộ Phi Đoàn 116